Мәктәп үз укучысын бармагыннан “таный”

Әстерхан өлкәсенең Татар Башмагы укучыларын мәктәпкә бармак эзләрен тикшермичә кертмиләр. Аларга уку йортына үткәнче махсус төймәгә басарга туры килә. Әлеге җайланма электрон пластик карталар кебек балаларның иминлеген тәэмин итәргә булыша.

Мәктәпкә кергәндә турникет тора. Укучылар, мәктәп хезмәт­кәрләре махсус тәрәзәгә бармак­ларын куярга тиеш. Компьютер системасы кешенең исем-фа­ми­лиясен, сыйныфын ачыклый. Әгәр мәгълүматлар белән туры килә икән, яшел ут яна. Компью­терның хәтер сандыгында уку­чы­ларның баш һәм имән бар­мак­ларының эзләре саклана. Ике кулныкы да. Монысы бер кул җә­рәхәтләнгән очракта укучы мәк­тәпкә кермичә калмасын өчен эшләнгән. Авыл мәктәбе өчен мондый җайланмалар кирәк ми­кән дигән сорау да туа. Быелгы уку елында ачылган өч катлы яңа мәктәптә тәҗрибә үткәреп карарга булганнар. Әти-әниләр “смс” аша баласының ничә сумлык ашаганын, сәгать ничәдә автобуска утырганын да белә ала.
Татарстан мәктәпләрендә ба­лаларның куркынычсызлыгы ничек тәэмин ителгән соң?

– Безнең мәктәптә сак хезмәте өчен акча җыймыйлар. Тәртипне вахтадагы әбиләр саклый. Әти-әниләр балаларының чыкканын ишек төбендә көтеп утыра. Әбиләр балаларны исемләп бе­лә. Әйбер­ләр югалганы юк. Онытып калдырган әйберләрне кире бирә­ләр. Махсус сакчылар кирәк дип санамыйм. Әбиләрдән дә бик канәгать, – ди баласы Казанның   2 нче гимназиясендә укыган Гөл­чирә ханым.

Улы башкаланың Азино микрорайоны мәктәпләренең бер­сендә белем алган Лилия ханым әйтүенчә, аларда сак хезмәте өчен елына 540 сум акча җыярга булганнар. Әлегә ул аны түлә­мә­гән. Ләкин баласы иминлеге өчен аңа акча кызганыч түгел. “Балам башлангыч сыйныфта укый. Дә­рестән соң аларны чакыру өчен вахта янында ике укучы дежур тора. Шуларга әй­тәбез”, – ди ул. Ата-аналар комитеты әгъзасы Нурания ханым­ның кызы Совет районы гимна­зия­ләре­нең бер­сендә белем ала. “Безнең бала­ларның иминлеген “Скала” шәх­си сак хезмәте сак­лый. Әти-әни­ләр үз теләкләре белән елга 500 сум акча бирергә килеште. Сыйныфта 28 ба­ла­ның 18е генә риза булып акча бирде. Сакчы иртәдән кичкә кадәр мәктәптә була”, – ди ул.

Сентябрь ахырында Алабуга­ның барлык мәктәпләрендә ви­деокүзәтү системасы эшли башлаячак. Хәзерге вакытта җайлан­малар 7 нче һәм 11 нче мәктәп­ләрдә генә урнаштырылган. Мәк­тәпләр өчен видеокамера депутатлар һәм мәктәпне шефлыкка алган предприятие, оешма исә­беннән сатып алыначак. Мәсәлән, 5 нче мәктәпне шефлыкка алган предприятие мәктәпкә 11 видео­күзәтү җайланмасы сатып алган һәм урнаштырып биргән. Әлеге камералар ярдәмендә вахтер мәктәп коридорын гына түгел, якын-тирә территорияне дә күзәтә ала.

Сак хезмәте өчен әти-әни­ләрдән акча җыю рөхсәт ителми. Шул ук вакытта укучыларның иминлеген сакларга да кирәк. Күпчелек мәктәпләр электрон карта аша кертүне җайга салмакчы була. Мәктәпләрдә исә сак хезмәте турында сүз чыкканда, елына 300-400 сум акча җыйган­да, бер балага көнгә бары тик бер сум акча туры килә, диләр. Кыс­касы, бер сумыңны түлисең дә җаның тыныч була. “Мәгариф турында”гы яңа законда исә беренче тапкыр “балалар куркынычсызлыгы” дигән төшенчә барлыкка килде. Бәлкем, сак хезмәте турында кайгыртуны дәүләт үз өстенә алыр.