Чит ил студентлары ярдәмләшеп яши

Ни өчен Казанда Урта Азия халыкларына сәеррәк карыйлар? “Әлеге мөнәсәбәт кешенең үзеннән тора, – ди КФУның юридик факультеты студенты, Чит ил студентлары ассоциациясе рәисе Данияр Иманалиев. – Кеше чит илдән килгәннәргә үз карашын үзгәртергә телиме? Әгәр теләсә, без нәрсә эшләгәнебезне күрсәтә алабыз. Бу вакытта мәдәниятләр белән алмашу да булыр иде. Без бит, россиялеләр кебек, шундый ук кешеләр. Өстенлекләребез дә, кимчелекләребез дә бар. Алар бит нинди милләттән булуыңнан тормый”.
Чыннан да, игътибар белән карасак, без Урта Азия халыкларына әллә ничегрәк мөнәсәбәттә. Кайчакта, үзебез дә сизмәстән, ул җирлек вәкилләре белән дорфа, хәтта битараф рәвештә кыланабыз. Ә бит алар арасында Казанда үз көчләре белән зур уңышка ирешкәннәре дә шактый. Андый яктан яшьләрнең актив булуы күңелне күтәрә. Кыргызстан егете Данияр Иманалиев та нәкъ шундыйлардан.
“Безнең Кыргызстанда Россия вузларына укырга керергә мөмкинлек бирә торган программа бар, – дип аңлатты ул Intertat хәбәрчесенә. – Документларымны биргәннән соң, конкурстан үткәнем ачыкланды. Безгә 100 шәһәрдәге вузлар тәкъдим ителде. Мин Казанны сайладым”. Әти-әнисе дә егеткә Татарстан башкаласын сайларга кушкан. Кыргызларга тугандаш булган татарлар яшәгән төбәк булганы өчен.
Данияр 8 сыйныфтан бирле юрист булырга хыялланган. Кечкенәдән футбол уйнарга ярата. Мәктәптә дә актив була, аның ярдәме белән төрле чаралар уздырыла. Башта Универсиада авылындагы чит ил студентлары яши торган тулай торакта активист була. Анда төрле чаралар оештырып, бәйрәмнәр уздырып йөриләр. Аннан соң студентлар советына керә, аннары – Чит ил студентлары ассоциациясенә. Аның координация советында тора. Данияр ярдәме белән төрле чаралар үтә, яшьләр эшләре буенча комитет, вузлар белән эш алып барыла. Иң яраткан чараларның берсе – “Дөньяның энҗе бөртеге” (“Жемчужина мира”) дип исемләнгән матурлык бәйгесе. Анда чит илдән килгән студент кызлар катнаша. Бу – төрле мәдәниятләр белән танышу чарасы. Быел аны бишенче тапкыр үткәрергә планлаштыралар.
Агымдагы уку елы башында аңа сайлауларда катнашырга тәкъдим итәләр. Ул теләп ризалаша. Әлеге сайлаулар хисап-сайлау конференциясе кысаларында үтә. Чит ил студентлары ассоциациясенең 2011-2013 еллардагы рәисе Аденийи Адебайо хисап тота. Шунысын да әйтергә кирәк, аның командасы актив була. Чит ил студентларының бөтенроссия форумында да аларның активлыгын аерым билгеләп үтәләр.
Инде хәзер рәис дәрәҗәсенә сайланылгач, Данияр үзенең планнары белән дә уртаклашты. “Безнең төп бурычларыбыз бар: элеккеге традиция, проектларны саклап калу, аларны үстерү, – диде ул. – Вузлар белән эшләү дә безнең бурычка керә. Казанда 5000 чит ил студенты бар дип исәпләнә. Һәрберсенең безнең ассоциациягә мөрәҗәгать итәргә мөмкинлеге булсын иде”. Шулай ук Данияр, үзе юридик факультеты студенты буларак, чит ил студентларына юридик ярдәм күрсәтергә җыена.
Чит ил студентлары ассоциациясе Студентлар лигасы белән дә хезмәттәшлек итә. Аның ярдәме белән Үзәк стадион манежында былтыр чит ил студентлары арасында футбол чемпионаты уздырыла. Монда һәрбер якташлык үзенең командасын туплап, футбол уйный алган.
Шулай ук рус теле буенча олимпиада үткәрәләр. Максаты: бер-берсенә рус теле буенча белемнәрен күрсәтү, коммуникатив күнекмәләр белән танышу. Әлеге чара КФУның Филология һәм сәнгать институты ярдәмендә үткәрелә.
Читтән килгән кешегә бер дә җиңел түгел. Төп проблемалары исә телгә бәйле. Күбесе бөтенләй тел белмәгән килеш килә. “Без үзебезнең тулай торакта беренче ел килгәннәрне каршы алабыз, университетка озатабыз, кечкенә экскурсия үткәрәбез”, – ди Чит ил студентлары ассоциациясе рәисе. Шулай ук миграция кануннарын белмәгәнлектән дә каршылыклар килеп чыгарга мөмкин. Студентлар теркәлүне дөрес үтмәгән очраклар да була.
“Казанга килгәч, үземнең җитди проблемалар булмады, – дип искә ала Данияр Иманалиев Татарстанга килгән көннәрен. – Бер нәрсә дә гадәти түгел иде. Башта мин адашып та йөрдем, Казанда бит урамнар буталчык. Шәһәрлеләр чит ил студентларына аңлау белән карыйлар. Әзерлек елын башка шәһәрләрдә үткән студентлар Казанда, башка шәһәрләргә караганда, чит ил кешеләренә тыныч карыйлар, ди”.
“Казан халкы татарча, русча аралаша, – ди Данияр. – Инглиз яки башка чит телләрне алай ук белми. Бу да каршылык тудыра. Мәсәлән, бер тапкыр аэропортка чит ил студентын каршы алырга барганда, аэропорт хезмәткәрләре дә инглиз телен белмәде”.
Даниярның Татарстанда гына түгел, Россиянең төрле регионнарыннан дуслары күп. Алар барысы да аңа яхшы мөгаммәләдә.
Аның чит ил студентларына теләге дә бар: “Һәрвакыт булдырып карарга, беркайчан да төшенкелеккә бирелмәскә. Туган ягыгыздан ерак булуыгызга карамастан, түзәргә. Аннары барысы да булачак”.