БДИга соңгы елда гына әзерләнеп булмый

ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы 2012 елгы белем нәтиҗәләре буенча үткәргән рейтингта Бөгелмә районы мәктәпләре беренче урында тора. Без, әлеге исемлектә лидер булган Бөгелмә районына барып, аларның уңышка ирешү серләре белән кызыксындык.
Билгеле булганча, рейтинг нигездә БДИ, олимпиада күрсәткечләрен үз эченә алган иде. Бөгелмәлеләрнең рус теле буенча имтихан күрсәткечләре – 1 нче, ә математикадан 5 нче урынга лаек дип табылган. Былтыр чыгарылыш укучыларының саны 517 булган. Узган ел анда мәктәпне тәмамлаган бер генә укучы да аттестатсыз калмады.
Республика буенча 2012 елда мәктәптән белешмә белән чыгучылар 1,4 процентны тәшкил итте. 100 баллны исә 19 укучы (рус теленнән – 16, информатикадан – 3) туплаган. Шунысын әйтергә кирәк: 2 нче лицейның рус теле һәм әдәбияты укытучысы Нурия Ягъфәрованың 7 укучысы шуның кадәр балл җыйды! 283 кеше сынауны 80 һәм аннан югары баллга биргән. Монда бигрәк тә рус теле укытучылары Нурия Яъфәрова, Резида Сәгыйрова, информатикадан Ирина Мортазина, инглиз теленнән Галина Богданович, химиядән Татьяна Колесникова, физикадан Рөстәм Шәйхаттаров, Вячеслав Парфеновның тырышлыгы зур. Шәһәрдәге 2 нче лицей укучысы Виталий Корнеев информатика һәм рус теле буенча 100 балл туплап шаккатырган.
2 нче лицей рус теленнән БДИ нәтиҗәләре буенча республикада беренче урынга чыкты. Рус теленнән имтиханны ничек тапшыруларына караганда, икенче ел инде Бөгелмәнең 3 нче һәм 6 нчы мәктәпләре, ә математикадан 2 нче һәм 6 нчы мәктәпләре Татарстанның иң яхшы 20 мәктәбе исемлегенә кертелгән.
– Әгәр укытучының, чыннан да, исеме зур хәрефләр белән язарлык икән, укучылары аңа авырлык китермәскә, өметләрен акларга тырышачак. Белемнең нигезе беренче сыйныфтан ук салына. Шуңа күрә укытучылар башлангычтан ук ныклы гыйлем бирергә омтыла. Ә инде урта мәктәпләрдә укучыларны төр¬кемнәргә бүлеп эшләү мөһим. Шулай ук ата-аналардан да күп нәрсә тора. Әгәр ата-ана баласының өй эшен тикшерми икән, әлбәттә, ул дәрестә нәрсә әйтергә белмичә куркып утырачак. Бу очракта имтихан нәтиҗәләре дә башка булачак. Монда укучы, мәктәп, әти-әниләр бердәм булырга тиеш, – ди Бөгелмә шәһәре мәгариф идарәсенең әйдәп баручы белгече Татьяна Руденко. Аның фикеренчә, мондый рейтинглар булдыру кирәк, алар белем сыйфатын яхшырту өчен этәргеч булып тора. Мәгариф бүлеге башлыгы урынбасары Фәүзия Мәхмүтова да, иң элек укучы укытучыны яратырга тиеш, дигән фикердә. Әгәр ярату бар икән, ул сынауны яхшы билгеләргә тапшырачак.
Газетабызның алдагы саннарында рейтингка карата район мәгариф бүлекләре белгечләренең фикере исәпкә алынган язма басылгач, бөгелмәләрнең кәефе кырылган икән. Анда башкалардан калышып барган районнардагы белгечләр: “Без гадел бирәбез, күчермибез”, – дигәннәр иде. Беренче урында булган Бөгелмә мәктәпләре моны үзләренә кабул иткән. Янәсе, аларда имтихан гадел үтми.
– Безнең сынауларда күчереп булмый. Әйдәгез, без сезне быел имтиханга чакырабыз, аның ничек оештырылуын үз күзләрегез белән күрерсез. Балалар БДИга паспорт, ручка кебек кирәкле әйберләрне генә алып керә. Телефон алып керергә ярамый. Безнең тарафка бер тапкыр да кисәтүләр ясалганы юк. Сынауларга департамент, министрлык, институттан вәкилләр килә. Әзерлек тестлары уздырып, укучыларны БДИ бирү кагыйдәләре, бланк тутыру тәртипләре белән таныштырабыз. Бу баланы психологик яктан әзерләргә ярдәм итә, – ди Татьяна Алексеевна.
Бөгелмәнең 6 нчы мәктәбе директоры Вячеслав Парфенов фикеренчә, нәтиҗәләр яхшы булсын өчен, бу сынауга кечкенә сыйныфлардан ук әзерләнергә кирәк. “БДИ әле эксперимент формасында уздырылган вакытта ук шәһәр бу мәсьәләгә бик җитди карады. Имтиханнар гадел, бернинди ярдәм итүләрсез узды. Балалар алдашырга, хәйләкәр булырга ярамаганлыгын белеп тора. Алар сынауларга ныклап әзерләнә. Мин 100 балл туплаган укучыдан моның серен сорадым. Ул моңа беренче сыйныфтан ук әзерләнүен әйтте. БДИга соңгы елда гына әзерләнеп булмый. Аны яхшы бирү өчен 1 нче сыйныфтан 11нче сыйныфка кадәр яхшы итеп укырга кирәк. Бу – системалы эш нәтиҗәсе. Мин үзем физикадан укытам. Алар¬ны сынауга 7 нче сыйныфтан ук әзерли башлыйм”, – ди Вячеслав Викторович. Шулай ук укучыларның олимпиадаларда, укытучыларның төрле бәйгеләрдә катнашуын билгеләп үтте. “БДИ укытучының иҗади осталыгын күрсәтә. Ул – педагогларның хезмәтенә бәйсез бәя булып тора”, – ди директор.
Югары уку йортларына кер¬гәннән соң Бөгелмә студентларының белемнәре аклана икән. Беренче курслар өчен уздырылган тестларны алар уңышлы тапшыра, ягъни аларның сыйфатлы белем алганлыклары тагын бер кат раслана.