Казан физиклары яңа космик фаза күчеше теориясен тәкъдим иттеләр

2026 елның 27 апреле, дүшәмбе

Казан федераль университеты (КФУ) тикшерүчеләре Эйнштейн-Дирак теориясенең эфир версиясен аксионнар нигезендә киңәйтүне тәкъдим иттеләр. Хезмәттә караңгы матдә кисәкчәләре — аксионнарны, эфирны һәм йолдызлар белән планеталарны тәшкил иткән гадәти матдәне берләштерүче киңәйтелгән теориянең космологик кулланышы карала.

КФУ галимнәре тәкъдим иткән киңәюнең үзәк элементы — эффектив метрика. Аның конструкциясе эфир тизлегенең дүрт-векторын һәм спинор инвариантларына бәйле төшне үз эченә ала.

«Физика тарихында беренче «эффектив метрика»ны 1923 елда алман физигы Вальтер Гордон тәкъдим итә. Авторлар алар тәкъдим иткән нигезләмәләр иртә Галәмдә барган процессларны яхшырак аңларга һәм аңлатырга мөмкинлек бирер дип өметләнәләр.